در تحریرات حقوقی و فقهی به اصول لفظی که برای تفسیر قانون و قرارداد به کار گرفته میشود، مفصلاً پرداخته شده است. از طرف دیگر، اگر مفسر ناتوان از کشف اراده واقعی باشد، اراده فرضی مقنن یا طرفین قراردادی مطرح و اصول عملیه مورد استفاده قرار میگیرد، اما فی مابین اصول لفظیه و اصول عملیه، اصول غیرلفظی در تفسیر مطرح میشود که در نوشتههای حقوقی جایگاه آنها به نحو دقیق، مشخص نیست؛ یعنی مفسر نمیداند از نظر زمانی بهکارگیری کدام یک از این اصول غیر لفظی در اولویت است و آخرین اصل غیر لفظی که میتوان قبل از ورود به مبحث اصول عملیه از آن بهره برد، چیست. با تحقیق و بررسی دقیق اصول غیر لفظی در تفسیر قانون و قرارداد، نگارندگان تحقیق به شیوه تحلیلی- توصیفی به این مهم دست یافتند که در نظام حقوقی ایران بهکارگیری اصول غیر لفظی در تفسیر از نظر زمانی جایگاه مشخصی دارد و به ترتیب اصل یکپارچگی، اصل توجه به رویه عملی و در نهایت اصل محاط بودن در عرف، اصولی هستند که مفسر را در رسیدن به اراده واقعی مقنن و طرفین قراردادی یاری رسانده و با شناخت محل بهکارگیری این اصول و رعایت تقدم و تأخر زمانی استفاده از آنها در تفسیر، میتوان از تشتت آرا و نظرات به نحو چشمگیری جلوگیری کرد؛ زیرا بیشترین اختلافات ایجادشده در تفسیرها، در زمان استفاده از اصول غیر لفظی است و در بهکارگیری اصول لفظی و اصول عملیه اختلاف قابل ملاحظهای میان مفسران نیست.
زینلی, آرمان , جعفری فشارکی, محمد و قربانی فر, مریم . (1404). تقدم و تأخر زمانی استفاده از اصول غیرلفظی در تفسیر قانون و قرارداد در نظام حقوقی ایران. دوفصلنامه علمی دانش حقوق مدنی, 14(بهار و تابستان 1404 (پیاپی 27)), 133-146. doi: 10.30473/clk.2025.74697.3384
MLA
زینلی, آرمان , , جعفری فشارکی, محمد , و قربانی فر, مریم . "تقدم و تأخر زمانی استفاده از اصول غیرلفظی در تفسیر قانون و قرارداد در نظام حقوقی ایران", دوفصلنامه علمی دانش حقوق مدنی, 14, بهار و تابستان 1404 (پیاپی 27), 1404, 133-146. doi: 10.30473/clk.2025.74697.3384
HARVARD
زینلی, آرمان, جعفری فشارکی, محمد, قربانی فر, مریم. (1404). 'تقدم و تأخر زمانی استفاده از اصول غیرلفظی در تفسیر قانون و قرارداد در نظام حقوقی ایران', دوفصلنامه علمی دانش حقوق مدنی, 14(بهار و تابستان 1404 (پیاپی 27)), pp. 133-146. doi: 10.30473/clk.2025.74697.3384
CHICAGO
آرمان زینلی , محمد جعفری فشارکی و مریم قربانی فر, "تقدم و تأخر زمانی استفاده از اصول غیرلفظی در تفسیر قانون و قرارداد در نظام حقوقی ایران," دوفصلنامه علمی دانش حقوق مدنی, 14 بهار و تابستان 1404 (پیاپی 27) (1404): 133-146, doi: 10.30473/clk.2025.74697.3384
VANCOUVER
زینلی, آرمان, جعفری فشارکی, محمد, قربانی فر, مریم. تقدم و تأخر زمانی استفاده از اصول غیرلفظی در تفسیر قانون و قرارداد در نظام حقوقی ایران. دوفصلنامه علمی دانش حقوق مدنی, 1404; 14(بهار و تابستان 1404 (پیاپی 27)): 133-146. doi: 10.30473/clk.2025.74697.3384