تحلیل تطبیقی آثار حقوقی قراردادهای الکترونیکی در فضای بلاکچین

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسنده

معاون آموزشی دانشگاه پیام نور مرکز قم

چکیده

تحول فناوری‌های اطلاعاتی و گسترش بسترهای دیجیتال، زمینه‌ساز شکل‌گیری نوعی جدید از قراردادها تحت عنوان «قراردادهای هوشمند» در ساختار شبکه بلاکچین گردیده‌است. این نوع قراردادها با بهره‌گیری از سازوکارهای رمزنگاری و خوداجرا، به‌صورت خودکار تعهدات طرفین را بدون واسطه انسانی انجام می‌دهند. هدف این پژوهش، بررسی آثار حقوقی این قراردادها در نظام حقوقی ایران و تحلیل تطبیقی آن با نظام‌های حقوقی اروپایی و آمریکایی است. روش تحقیق، کتابخانه‌ای و تحلیلی-توصیفی بوده و داده‌ها از منابع علمی معتبر داخلی و بین‌المللی استخراج شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد که علی‌رغم برخورداری قراردادهای بلاکچینی از ویژگی شفافیت، تغییرناپذیری و قابلیت اعتماد فنی، هنوز چارچوب حقوقی مشخصی برای تنظیم، اثبات و ضمانت اجرای آن‌ها در قوانین ایران وجود ندارد. مهم‌ترین چالش‌ها شامل تشخیص ارکان صحت قرارداد در فضای غیرمتمرکز، مسئولیت ناشی از خطاهای الگوریتم، و اثبات قضایی تراکنش‌ها می‌باشند. بر اساس یافته‌ها، بلاکچین می‌تواند با اصلاح و توسعه قواعد قانون تجارت الکترونیکی، بستری قابل اعتماد و کارآمد برای انعقاد قراردادهای الکترونیکی ایجاد کند، مشروط بر آن‌که قواعد حقوقی مرتبط با امضای دیجیتال، مسئولیت مدنی و نظام داوری الکترونیکی مورد بازنگری و انطباق قرار گیرد

کلیدواژه‌ها

موضوعات