شرط جایگزینی مسؤولیت در مقابل خسارت های زیست محیطی

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه آموزشی حقوق، دانشگاه پیام نور، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، تهران، ایران.

2 گروه آموزشی حقوق، مؤسسه آموزش عالی خراسان، مشهد، ایران.

چکیده

گسترش مخاطرات و خسارت های زیست محیطی و عدم کارایی نظام مسؤولیت مدنی مبتنی بر تقصیر در پیشگیری و جبران این گونه خسارت ها از یک سو و آمرانه نبودن قواعد عام مسؤولیت مدنی در باب مسؤول جبران خسارت و شرایط مطالبه خسارت از سویی دیگر، ما را به سمت توافقاتی هم چون شروط جایگزینی مسؤولیت رهنمود می سازد که از رهگذر آن ها می توان با پیش بینی مسؤولیت طرفین قرارداد و تحمیل بار مسؤولیت جبران خسارت بر دوش طرفی که کنترل و توانایی افزون تری بر پیش گیری از وقوع خسارت و جبران خسارت های وارده دارد، تسریع و تسهیل بیشتری را در جبران خسارت هایی که در جریان اجرای قرارداد و یا درنتیجه ی آن به وقوع می پیوندند، محقق ساخت. در این پژوهش تحلیلی درصدد امکان سنجی و چگونگی توافق بر شروط جایگزینی مسؤولیت در مقابل خسارت های وارده بر محیط زیست می باشیم. باتوجه به اعتبار شروط جایگزینی مسؤولیت در نظام حقوقی ایران و تنوع در اقسام این شروط، تعهد مشروطٌ علیه مبنی بر پذیرش نهایی بار مسؤولیت جبران خسارت و معافیت مشروطٌ له از اثبات رابطه ی سببیت بین فعل مشروطٌ علیه و ورود خسارت، توافق بر شرط جایگزینی مسؤولیت همراه با تعیین دقیق خطرات زیست محیطی مشمول شرط و ضمانت اجرای تخلف از آن، می تواند راه کار مناسبی جهت کاستن از زیان های جبران نشده ی وارده بر محیط زیست باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات