بررسی تطبیقی رویکرد دادگاه ها در تشخیص صلاحیت درفرض وجود شرط یا موافقت نامه داوری درحقوق انگلستان و ایران

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری،گروه حقوق خصوصی، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی ،تهران،ایران

2 استاد گروه حقوق خصوصی دانشگاه مفید ، قم، ایران

3 دانشیارگروه حقوق خصوصی واسلامی،دانشکده حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران

چکیده

دادگاهها دربرخورد با شرط یا توافقنامه داوری مندرج درقرارداد،درنظام های حقوقی رویکردهای متفاوتی جهت تشخیص صلاحیت انتخاب می کنند.هرچند که در اکثرکشورها درصورت وجود موافقت نامه داوری دادگاه‌ها ازرسیدگی خودداری می‌کنند. لیکن این امتناع محاکم از رسیدگی بصورت همگن محقق نمی‌شود.بهرحال اتخاذ شیوه صدوررأی می‌تواند تبعات حقوقی و قضایی خاصی بر دادرسی و داوری عادلانه داشته باشد.از سوی دیگر نه تنها اتخاذ رأی و تصمیم صحیح میتواند مانع تحقق اطاله دادرسی گردد بلکه میتواند ازتحقق تعارض صلاحیت رسیدگی‌های قضایی و داوری نیز جلوگیری نماید.درحقوق انگلستان حسب مورد،دادگاه ها در صورت وجود توافقنامه یا شرط داوری درقرارداد،قرارتوقف دادرسی و یا منع دادرسی ومنع رسیدگی داوری صادر می‌نمایند وصدور این قرارها می‌تواند ازنظررویه قضایی انگلستان مانع تحقق تعارض صلاحیت رسیدگی قضایی و داوری گردد.حقوق ایران نص خاصی نسبت به قرارهای فوق درقانون پیشبینی ننموده است.لذا در رویه قضایی رویکردهای متفاوتی اتخاذ شده است ومحاکم قرارهای رد دعوا،عدم استماع دعوا و عدم صلاحیت صادر می‌کنند.دراین مقاله به بررسی رویکرد محاکم درتشخیص صلاحیت در صورت وجود توافقنامه داوری پرداخته وبه شیوه صدور قرار‌های توقف دادرسی ومنع دادرسی ومنع رسیدگی داوری پرداخته وامکان صدوراین قرارها درحقوق انگلستان وایران را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

کلیدواژه‌ها

موضوعات