جریان قاعده نفی غرر بر شرط مجهول ضمن عقد از دیدگاه فقه امامیه

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و علوم اسلامی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 دانش‌آموخته مقطع دکترای رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و علوم اسلامی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

چکیده

«غرر» به این معنی است که بر اثر ابهام موجود در معامله، یکی از متعاقدین در معرض ضرری غیرقابل اغماض قرار گیرد و اثر «نفی غرر» باطل‌ بودن معاملات غرری است، اما درباره جریان قاعده نفی غرر بر شرط‌های مبهم ضمن عقد دو وجه قابل طرح است: از طرفی، شرط ماهیت مستقل عقدی ندارد، بنابراین نهی پیامبر از غرر، شامل این سنخ نمی‌شود. از سوی دیگر، شرط نیز همچون عقد، نوعی الزام ‌و التزام است که در ضمن عقدهای مستقل انجام می‌شود؛ لذا مجال برای طرح بحث در شرط مجهول وجود دارد. یافته‌های این پژوهش که از نوع کتابخانه‌ای است و به روش تحلیلی انجام شده است، نشان داد از آنجا که شرط بهره‌ای از ثمن و مثمن دارد و به منزله جزئی از عوضین به شمار می‌رود، دارای ارزش مالی است؛ خصوصاً آن دسته از شرط‌هایی که غرض اساسی افراد برای انجام معامله محسوب می‌شوند. لذا شرط مجهول ضمن عقد بر اثر جریان قاعده نفی غرر فاسد است. این نتیجه می‌تواند برای پر کردن خلأ موجود در قانون مدنی کاربرد داشته باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار