وقف بهعنوان یکی از کارآمدترین نهادهای مالی ـ اجتماعی در فقه اسلامی همواره نقش مؤثری در توزیع عادلانه ثروت و تأمین نیازهای عمومی جامعه ایفا کرده است. بااینحال، تحولات سریع فناوری و گسترش ابزارهای نوین مالی، ضرورت بازنگری در سازوکارهای سنتی وقف را نمایان ساخته است. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی به واکاوی فقهی و حقوقی مفهوم «وقف هوشمند» پرداخته و تلاش میکند امکان مدرنسازی این نهاد را با بهرهگیری از فناوریهایی همچون بلاکچین، قراردادهای هوشمند و سامانههای دیجیتال بررسی نماید. در این راستا، ابتدا مبانی فقهی و قواعد حقوقی مرتبط با وقف از منظر فقه امامیه و حقوق ایران تحلیل شده و سپس با تطبیق بر تجارب نوین حقوقی در برخی نظامهای حقوقی پیشرو، ظرفیتهای پذیرش فناوریهای نوین در چارچوب قواعد شرعی ارزیابی شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که استفاده از فناوریهای نوین نهتنها با مبانی فقهی وقف در تعارض نیست، بلکه میتواند به ارتقای شفافیت، کاهش هزینههای اداری، افزایش اعتماد عمومی و کارآمدی نظام وقف بینجامد. بر این اساس، تدوین مقررات جامع در زمینه وقف هوشمند و ایجاد زیرساختهای حقوقی و فقهی متناسب با تحولات فناورانه، ضرورتی اجتنابناپذیر برای پویاسازی این نهاد در دنیای معاصر است.
احمدی, امیر . (1404). تحلیل فقهی و حقوقی وقف هوشمند: مدرنسازی نهاد وقف با استفاده از فناوریهای نوین. دوفصلنامه علمی دانش حقوق مدنی, (), -. doi: 10.30473/clk.2025.75646.3412
MLA
احمدی, امیر . "تحلیل فقهی و حقوقی وقف هوشمند: مدرنسازی نهاد وقف با استفاده از فناوریهای نوین", دوفصلنامه علمی دانش حقوق مدنی, , , 1404, -. doi: 10.30473/clk.2025.75646.3412
HARVARD
احمدی, امیر. (1404). 'تحلیل فقهی و حقوقی وقف هوشمند: مدرنسازی نهاد وقف با استفاده از فناوریهای نوین', دوفصلنامه علمی دانش حقوق مدنی, (), pp. -. doi: 10.30473/clk.2025.75646.3412
CHICAGO
امیر احمدی, "تحلیل فقهی و حقوقی وقف هوشمند: مدرنسازی نهاد وقف با استفاده از فناوریهای نوین," دوفصلنامه علمی دانش حقوق مدنی, (1404): -, doi: 10.30473/clk.2025.75646.3412
VANCOUVER
احمدی, امیر. تحلیل فقهی و حقوقی وقف هوشمند: مدرنسازی نهاد وقف با استفاده از فناوریهای نوین. دوفصلنامه علمی دانش حقوق مدنی, 1404; (): -. doi: 10.30473/clk.2025.75646.3412
)