دانشگاه پیام نوردوفصلنامه علمی دانش حقوق مدنی2322-171214پاییز و زمستان 1404 (پیاپی 28)20260220The Effect of the Company Contract on the Death of the Business Companyتأثیر قرارداد تشکیل شرکت بر ممات شرکت تجاری1141188810.30473/clk.2024.71517.3270FAحسنبادینیدانشیار گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.مهدیهادیکارشناسی ارشد حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.0009-0008-6933-5833نرجسحیدری علی آبادیدانشجوی کارشناسی ارشد، حقوق ثبت اسناد و املاک، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.Journal Article20240609The legal nature of the commercial enterprise must be considered as the dual contractual-organizational nature. From the point of view of the economic analysis of rights, one should even consider the priority of the organizational aspect over the contractual aspect, but in any case, the nature of the commercial company cannot be imagined without the aspect of the contract. Just as the articles of incorporation and company charter are effective in creating a company, its provisions can also be effective in liquidating the company. The present research is trying to investigate the impact of the company's contract on its dissolution. Despite the organizational aspect of the commercial company, the application of the principle of free will is not restricted in the commercial company.In addition to the essential requirements mandated by the law that the articles of association must refer to, the founders of the company can include other legitimate conditions in it. Conditions such as the condition of termination or liquidation of the company, its revival during the liquidation period, and the possibility of converting the company by the will of the quorum of the condition if there is no intent to harm can be foreseen, but in any case, it is not possible to dissolve the caste company by agreement among the listed cases, but in The framework of the general rules of contracts, compliance with the nature of the commercial company and its function, added to the liquidation of the company.ماهیت حقوقی شرکت تجاری را باید ماهیت دوگانه قراردادی- سازمانی محسوب کرد. از منظر تحلیل اقتصادی حقوق حتی باید قائل بر ارجحیت بُعد سازمانی بر بُعد قراردادی بود، اما در هر حال نمیتوان ماهیت شرکت تجاری را فاقد جنبۀ قرارداد تصور کرد. همانگونه که اساسنامه و شرکتنامه به عنوان اسناد تشکیل شرکت، در ایجاد شرکت مؤثر هستند، مفاد آن میتواند در انحلال شرکت نیز تأثیرگذار باشند. تحقیق حاضر در تلاش است تا میزان تأثیر قرارداد شرکت بر انحلال آن را بررسی نماید. با وجود جنبه سازمانی شرکت تجاری همچنان اعمال اصل حاکمیت اراده در شرکت تجاری لازم است. در کنار موارد ضروری که قوانین آمره به لزوم درج آنها را در اسناد تشکیل شرکت اشاره کردهاند، مؤسسان شرکت میتوانند شروط مشروع دیگری را در آن بگنجانند. شروطی مانند شرط فسخ یا انفساخ شرکت، احیای آن در دوره تصفیه و امکان تبدیل شرکت با اراده عدۀ دارای حدنصاب شرط، درصورتی که قصد اضرار در بین نباشد، پیشبینی کرد، اما در هر حال نمیتوان با توافق از موارد احصاشده انحلال شرکت کاست، ولی در چارچوب قواعد عمومی قراردادها، رعایت ذات شرکت تجاری و کارکرد آن، بر موارد انحلال شرکت افزود.https://clk.journals.pnu.ac.ir/article_11888_539ac44d59e2f5a10b19c40c2056b696.pdfدانشگاه پیام نوردوفصلنامه علمی دانش حقوق مدنی2322-171214پاییز و زمستان 1404 (پیاپی 28)20260220The Principles Governing the Validity of Contracts Concluded by Artificial Intelligence in Iranian and British Lawاصول حاکم بر اعتبار قراردادهای منعقدشده توسط هوش مصنوعی در حقوق ایران و انگلیس15401265810.30473/clk.2025.72951.3307FAزینبتاجیک قلعهگروه حقوق خصوصی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.محمدبهمنیگروه حقوق خصوصی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.محمدعلیمعیرمحمدیگروه فقه و حقوق، واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.Journal Article20241202The current research, using the qualitative method and descriptive analytical method, aims to conduct a comparative study and answer the question that the contracts concluded by artificial intelligence under what conditions and based on what principles of validity in the field of law in the two legal systems of Iran and England Are they entitled? The findings of this research show that in both legal systems under review, the validity of contracts concluded by artificial is not denied just because it was exchanged in the form of electronic communication, and considering that the contracts concluded by artificial intelligence in The category of concluded contracts is computer-based and is considered an advanced type of smart electronic contracts, which in both Iranian and English legal systems, the provisions of the "Electronic Commerce Law" and the provisions of the Convention on the use of electronic communications in concluding contracts The international convention known as "UNCITRAL" applies to them, Therefore, the laws governing smart electronic contracts can be extended to contracts concluded by artificial intelligence, of course, provided that in the English legal system, the requirements of the common law for the formation of a contract are met, which includes "the intention of the parties to create legal relations". Existence of agreement" and "definiteness and completeness of agreement" and in Iran's legal system, proof of contract or lack of proof, demand and acceptance as well as the consequential and obligatory effects in the field of Imami jurisprudence and subject law are important and mandatory.پژوهش حاضر با کاربست شیوه کیفی و روش تحلیلی - توصیفی، در صدد انجام مطالعهای تطبیقی و پاسخ به این سؤال است که قراردادهای منعقدشده توسط هوش مصنوعی تحت چه شرایط و مبتنی بر چه اصولی از اعتبار در عرصه حقوق در دو نظام حقوقی ایران و انگلیس برخوردار هستند؟ یافتههای این پژوهش مبیّن آن است که در هر دو نظام حقوقی مورد بررسی، اعتبار قراردادهای منعقدشده توسط هوش مصنوعی، تنها به این دلیل که به شکل ارتباط الکترونیکی مبادله شده است، مورد انکار نیست و با توجه به آنکه قراردادهای منعقدشده توسط هوش مصنوعی در زمره قراردادهای منعقدشدۀ مبتنی بر رایانه است و نوع پیشرفته از قراردادهای الکترونیکی هوشمند تلقی میگردد که در هر دو نظام حقوقی ایران و انگلیس، مفاد «قانون تجارت الکترونیکی» و مفاد کنوانسیون راجع به استفاده از ارتباطات الکترونیکی در انعقاد قراردادهای بینالمللی موسوم به «آنسیترال» در خصوص آنها اعمال میشود، بنابراین قوانین حاکم بر قراردادهای الکترونیکی هوشمند را میتوان بر قراردادهای منعقدشده توسط هوش مصنوعی تعمیم داد، البته مشروط بر اینکه در نظام حقوقی انگلیس، الزامات قانون عرفی برای تشکیل قرارداد رعایت شود که مشتمل است بر «قصد ایجاد روابط حقوقی از سوی طرفین»، «وجود توافق» و «قطعی و کامل بودن توافق» و در نظام حقوقی ایران، اثبات عقد یا عدم اثبات آن، ایجاب و قبول و نیز آثار وضعی و تکلیفی مترتب بر آن در گستره فقه امامیه و حقوق موضوعه حائز اهمیت و الزام است.https://clk.journals.pnu.ac.ir/article_12658_cf7b468dd456364f94a1810d0415a7cb.pdfدانشگاه پیام نوردوفصلنامه علمی دانش حقوق مدنی2322-171214پاییز و زمستان 1404 (پیاپی 28)20260220Analysis of the Right to Liquidate the Company and its Function in Supporting Minority Shareholders with a Comparative Study in the Legal System of England, Germany, France and Iranتحلیل حق انحلال شرکت سهامی و کارکرد آن در حمایت از سهامداران اقلیت با مطالعه تطبیقی در نظام حقوقی انگلیس، آلمان، فرانسه و ایران41561275810.30473/clk.2025.73019.3310FAبتولگرگیناستادیار گروه فقه و مبانی حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.Journal Article20241210Majority rule in joint stock companies; It always exposes minority shareholders to the risk of ignoring their rights and interests. For this reason, the right to liquidate the company has long been embedded as a traditional solution to protect minority shareholders against the encroachments of majority shareholders and company managers. However, this issue has been questioned today in such a way that in some legal systems, a modern approach has been developed to request the right to liquidate the company by minority shareholders. The modern approach, using the contractual method and referring to arbitration, is trying to provide alternative solutions to solve the problems and difficulties caused by the dissolution of the company in the traditional way, such as the high cost and density of cases in the courts. The upcoming article, in a descriptive and analytical way, while examining the conditions and methods of liquidation, as well as examining traditional and modern approaches in some legal systems of European countries, examines the issue of company liquidation in Iranian joint-stock companies, and adopting a modified traditional approach is a better solution. And it is more favorable to support minority shareholders in Iran's legal systemحکومت قاعده اکثریت در شرکتهای سهامی، سهامداران اقلیت را همواره در معرض خطر نادیده گرفتن حقوق و منافعشان قرار میدهد. به همین دلیل، حق انحلال شرکت از دیرباز به عنوان یک راهکار سنتی برای حمایت از سهامداران اقلیت در برابر تجاوزات سهامداران اکثریت و مدیران شرکت تعبیه شده است. لیکن، این موضوع امروزه مورد تردید قرار گرفته است؛ به گونهای که در برخی نظامهای حقوقی رویکردی مدرن نسبت به درخواست حق انحلال شرکت توسط سهامداران اقلیت ایجاد شده است. رویکرد مدرن با بهرهگیری از روش قراردادی و رجوع به داوری در تلاش است که راهکارهای جایگزینی ارائه نماید تا مشکلات و دشواریهای ناشی از انحلال شرکت را مرتفع سازد. مقاله پیشرو به روش توصیفی و تحلیلی ضمن بررسی شرایط انحلال و رویکردهای سنتی و مدرن در نظامهای حقوقی آمریکا، آلمان، فرانسه و انگلیـس، موضوع انحلال شرکت را در شرکتهای سهامی ایران بررسی کرده و اتخاذ رویکرد سنتی اصلاحشده را راهکار بهتری برای حمایت از سهامداران اقلیت میداند.https://clk.journals.pnu.ac.ir/article_12758_d67290955db40c6fae606704ae3dc9c3.pdfدانشگاه پیام نوردوفصلنامه علمی دانش حقوق مدنی2322-171214پاییز و زمستان 1404 (پیاپی 28)20260220Retaliation in Non-Financial Mattersتقاص در امور غیر مالی57701280910.30473/clk.2025.73294.3330FAزهرهصمدنیاکارشناس ارشد، فقه و مبانی حقوق اسلامی، گروه حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران.فاطمهباستانیدکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، گروه حقوق، مؤسسه آموزش عالی کارون، اهواز، ایران.Journal Article20250104.In social interactions, the violation of rights is inevitable, necessitating efficient mechanisms for rapid redress without lengthy judicial proceedings. Given the limitations of the courts, the institution of Taqas (self-help) gains significance for the personal realization of rights. This research aims to elucidate the jurisprudential and legal foundations of Taqas in "non-financial matters." Using a descriptive-analytical approach, the study addresses a research gap by focusing on neglected dimensions such as retaliation in spousal relations, verbal retaliation (Qisas-e Kalami), and international countermeasures, while analyzing challenges within Iranian law. Findings indicate that although no explicit statute exists for non-financial Taqas, its conditional legitimacy is substantiated by Article 167 of the Constitution and valid jurisprudential arguments. The results suggest that Taqas is inherently a "right," not a "duty," with rulings varying by context. Ultimately, while Imami jurisprudence permits Taqas (barring religious prohibitions and public disorder), Islamic logic prioritizes "pardon and forgiveness" over coercive vindication as the superior approach.در تعاملات اجتماعی، تضییع حقوق مالی و غیرمالی پدیدهای اجتنابناپذیر است و یکی از دغدغههای بنیادین نظامهای حقوقی، ارائه راهکارهایی کارآمد برای استیفای سریع حقوق بدون فرسایش در فرایندهای طولانی دادرسی است. با توجه به محدودیتهای دستگاه قضایی و عدم امکان ارجاع تمامی منازعات خرد و کلان به محاکم، نهاد تقاص به عنوان مکانیسمی برای احقاق حق شخصی اهمیت مییابد. هدف اصلی این پژوهش، تبیین مبانی فقهی و حقوقیِ مشروعیت تقاص در امور غیرمالی است. این مطالعه با رویکرد توصیفی-تحلیلی و بهرهگیری از منابع کتابخانهای، تلاش دارد تا خلأ پژوهشی موجود در این حوزه را مرتفع سازد. نوآوری تحقیق در تمرکز بر ابعاد مغفولماندۀ تقاص در ساحتهای غیرمالی از جمله تقاص در روابط زوجین، قصاص کلامی و اقدامات متقابل در حقوق بینالملل و تحلیل چالشهای قانونی آن در حقوق ایران نهفته است. یافتهها نشان میدهد که اگرچه نص قانونی صریحی در خصوص تقاص غیرمالی وجود ندارد، اما با استناد به اصل ۱۶۷ قانون اساسی و ادله معتبر فقهی، میتوان مشروعیت مشروط آن را اثبات نمود. نتایج بیانگر آن است که تقاص در این امور ماهیتاً حق است و نه تکلیف. از اینرو، احکام آن بسته به تنوع مصادیق متغیر بوده و حکمی واحد بر آن مترتب نیست. در نهایت، استنباط میشود که اگرچه فقه امامیه اصل تقاص را به استثنای ارتکاب محرمات و اختلال در نظم عمومی مجاز دانسته است، اما در منطق عالیه اسلام، فضیلت عفو و گذشت بر استیفای قهری حق اولویت داشته و بهعنوان راهکار برتر توصیه شده است.https://clk.journals.pnu.ac.ir/article_12809_19fd62bc2918972b999680074ac46151.pdfدانشگاه پیام نوردوفصلنامه علمی دانش حقوق مدنی2322-171214پاییز و زمستان 1404 (پیاپی 28)20260220Civil Liability for the Use of Confidential Information in Pre-Contractual Negotiations in Iranian and French Lawمسئولیت مدنی ناشی از استفاده از اطلاعات محرمانه در مذاکرات پیشقراردادی در حقوق ایران و فرانسه71861283610.30473/clk.2025.74521.3379FAمحمودفیروزیدانشجوی دکتری، گروه حقوق خصوصی و اسلامی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.حبیبطالب احمدیاستادیار گروه حقوق خصوصی و اسلامی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.حانیهذاکری نیااستادیار گروه حقوق خصوصی و اسلامی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.Journal Article20250511The obligation of confidentiality concerning classified information acquired by the negotiating parties during the pre-contractual period—that is, information which is inherently and through the course of pre-contractual negotiations confidentially disclosed by one party to the other—is of significant importance. Such information must not be used without authorization. The obligation to refrain from using such information without obtaining permission, the channels giving rise to liability, the nature of the consequent sanctions, and ultimately the method of redress, similar to the obligation of non-disclosure, fall within the scope of adhering to the principle of confidentiality. The violation of this obligation gives rise to compensatory liability and is protected by law. The foundations of this liability, from both contractual and non-contractual perspectives—especially given the recommendation that parties consider a confidentiality clause during pre-contractual negotiations to prevent the counterparty from using confidential information—and considering that, in Iranian law, similar to French law, non-contractual civil liability has various channels, encourage us to analyze such liabilities in the scenario of using confidential information obtained during the pre-contractual period. This analysis employs a descriptive-analytical method through the interpretation and analysis of texts and data from library resources. It leads to the conclusion that, provided the necessary conditions are met, it is possible to protect a person whose confidential information has been used through both contractual and non-contractual bases, concurrently and alternatively.تعهد به رازداری از اطلاعات محرمانهای که طرفین مذاکرات در دوره پیش قراردادی از یکدیگر به دست میآورند؛ یعنی اطلاعاتی که طبعاً و در فرایند مذاکرات پیش قراردادی از سوی هر طرف به طور محرمانه در اختیار طرف مقابل قرار میگیرد، واجد اهمیت است. چنین اطلاعاتی نباید بدون اذن، مورد استفاده قرار گیرد. تعهد به عدم استفاده از اینگونه اطلاعات بدون کسب اذن، مجاری ایجاد مسئولیت، چیستی ضمانت اجرای آن و در نهایت شیوه جبران، به مانند تعهد عدم افشای آنها، در گستره رعایت اصل محرمانگی میگنجد و نقض آن، ضمانآور بوده و تحت حمایت قانون است. مبانی این مسئولیت از حیث مبانی قراردادی و غیرقراردادی خصوصاً اینکه توصیه میشود طرفین به هنگام گفتوگوهای پیش قراردادی، بند محرمانگی را در نظر بگیرند تا طرف مقابل از اطلاعات محرمانه استفاده نکند و از آنجا که در حقوق ایران به مانند فرانسه، مسئولیت مدنی غیرقراردادی مجاری مختلف دارد، ما را به تحلیل اینگونه مسئولیتها در فرض استفاده از اطلاعات محرمانه تحصیلی از دوره پیشقراردادی، به روش توصیفی تحلیلی با تفسیر و تحلیل متون و دادههای منابع کتابخانهای ترغیب کرده و به این نتیجه میرساند که با وجود شرایط لازم، امکان حمایت از شخصی که اطلاعات محرمانهاش استفاده شده، از طریق هر دو مبنای قراردادی و غیرقراردادی به صورت توأمان و عرضی وجود دارد.https://clk.journals.pnu.ac.ir/article_12836_975d89c8300ac5ea13605df7bdff72bf.pdf