دانشگاه پیام نور دوفصلنامه علمی دانش حقوق مدنی 2322-1712 1 2 2013 03 18 The Rules Used by the Judges in Interpreting the Contracts in Islamic Feqh in Iran, Egypt and Lebanon's Laws قواعد مورد استناد قاضی در تفسیر عقد در فقه اسلامی، حقوق موضوعه ایران، مصر و لبنان. 83 93 290 FA بابک خسروی نیا Journal Article 2012 03 06 People make contracts in their commercial relationships that may damage the terms included in the contracts. So, they have no alternative but to refer to the court. It is the duty of the judges to find out the real aim of the parties. It is clear that the judges are not allowed to interpret the cases on their own. They should observe certain rules lest it may lead to chaos or to waste the right of one of the involving parties. The lack of proper criterion for analyzing and interpreting the contracts causes contrasting and unjust decrees. Thus the court damages people’s rights, instead of defending them. Although these principles are crucial in the laws of Iran for interpreting them, in sharp contrast with a few Arabic countries, these rules are not written down and just in a few cases have been used off and on. This paper aims at making use of valid feqh sources to write down the rules necessary for the judges in making clear the real intentions of the parties and removing the ambiguities from the contracts such as watching out the intentions, preferring the real intentions from apparent intentions, paying attention to the conventions, observing the coherency of parts with the central subject in decrees, interpreting the contract in favor of the party in debt, paying attention to all items in order to remove the ambiguities to come to the good will by utilizing valid sources of feqh, and its rules and have comparative studies to make using them workable and prepare the conditions for amending the rules. چکیده <br />    اشخاص، در روابط تجاری خود با یکدیگر عقودی را منعقد می‌کنند، که گاه در آنچه که طرفین از عقد اراده کرده‌اند اختلاف ایجاد می‌شود، و ناگزیر به دادگاه مراجعه می‌کنند. در چنین مواقعی قضات دادگستری وظیفه دارند اراده طرفین را کشف نمایند مسلم است که قضات حق تفسیر به رأی را ندارند و برای کشف اراده واقعی طرفین، باید مطابق اصول و قواعد معینی عمل کنند که از تشتت آراء و اجحاف به طرفین عقد، خودداری شود . به سبب در دسترس نبودن معیار مناسب برای تحلیل و تفسیر عقد، گاهی آراء متناقض و غیر عادلانه صادر می شود و به جای اینکه دادگستری مرکزی برای احقاق حق و اجرای عدالت باشد، باعث تضییع حقوق افراد می گردد. <br />با وجود اینکه تدوین قواعد تفسیر عقد در قوانین، در حقوق موضوعه ایران ، ضروری به نظر می رسد،اما تاکنون-بر خلاف برخی کشورهای عربی-این قواعد تدوین نشده و فقط در بعضی مصادیق، به صورت پراکنده از آنها استفاده شده است.در این مقاله می کوشیم تا قواعد و اصولی که  قاضی برای احراز قصد طرفین و رفع ابهام از عقد می تواند به آنها استناد نماید، از قبیل: تبعیت عقد از قصد و ترجیح اراده باطنی بر ظاهری، تبعیت از عرف، تساوی اجزاء و موضوع اصلی در حکم ، تفسیر عقد به نفع مدیون ، توجه به تمام بندهای قرارداد برای رفع ابهام وحسن نیت واطمینان را ، از منابع معتبر فقهی، اصولی و حقوقی استخراج و مدون  کنیم و آن را مورد مطالعه تطبیقی قراردهیم تا استفاده از آنها تسهیل گردد و زمینه اصلاح قوانین فراهم آید. https://clk.journals.pnu.ac.ir/article_290_0808d633e09c12b199cb735f5a633204.pdf